Detergenty – czym są i jak poprawnie je stosować?

Detergenty to różnorodne związki chemiczne stanowiące kluczowy składnik środków czyszczących, które są przeznaczone do usuwania zanieczyszczeń z powierzchni. Mechanizm działania detergentów jest skomplikowany i zależy od specyfiki produktu oraz rodzaju zabrudzenia. W potocznym użyciu terminem “detergenty” określa się środki przeznaczone do czyszczenia urządzeń sanitarnych, mycia okien, podłóg, a także płyny do mycia naczyń, czyli ogólnie środki czystości. W tym artykule oprócz istotnej terminologii poruszymy także tematy związane z właściwościami detergentów, dopasowania detergentów do powierzchni, wpływu detergentów na środowisko oraz różnicy pomiędzy detergentami standardowymi, a ekologicznymi.

Spis treści:

  • Czym są detergenty?
  • Gdzie można stosować detergenty?
  • Jak dopasować detergent do powierzchni?
  • Wpływ detergentów na otoczenie i środowisko
  • Różnica pomiędzy detergentami standardowymi, a ekologicznymi
  • Podsumowanie

Czym są detergenty?

Detergenty to związki chemiczne używane jako kluczowe składniki środków czyszczących, których celem jest usuwanie zanieczyszczeń z różnorodnych powierzchni. Składają się one głównie z surfaktantów, którzy obniżają napięcie powierzchniowe wody, umożliwiając lepsze zwilżanie i rozpuszczanie brudu. Detergenty mogą również zawierać dodatki takie jak enzymy, środki wybielające, zapachowe i konserwujące, które poprawiają skuteczność i funkcjonalność produktu. Mechanizm działania detergentów różni się w zależności od ich składu i zastosowania, obejmując m.in. procesy emulgowania tłuszczów, dyspergowania cząsteczek brudu i neutralizowania plam. W praktyce detergenty są powszechnie stosowane w codziennym czyszczeniu, w tym do mycia naczyń, prania, czyszczenia podłóg, okien oraz urządzeń sanitarnych.

Detergenty to głównie produkty syntetyczne (choć występują także w postaci naturalnej), charakteryzujące się wysoką skutecznością zmywającą i oczyszczającą. Ich specyficzna budowa obejmuje dwie części – hydrofilową i hydrofobową (schemat działania przedstawiony na rysunku poniżej).

  • Część hydrofobowa jest ukierunkowana na substancje tłuszczowe i inne zanieczyszczenia nierozpuszczalne w wodzie. Dzięki temu surfaktanty mogą penetrować ich warstwę, ułatwiając emulgowanie w wodzie, a tym samym efektywnie pozbywać się zabrudzeń.
  • Część hydrofilowa umożliwia detergentom łatwe rozpuszczanie się w wodzie. Jest ona również odpowiedzialna za zdolność detergentów do tworzenia emulsji, czyli równomiernego rozproszenia substancji tłuszczowych i zanieczyszczeń. W ten sposób cząsteczki brudu są otoczone przez hydrofilową część surfaktantu i mogą być łatwo spłukiwane.

Źródło: chemia.waw.pl

Gdzie można stosować detergenty?

Detergenty znajdują szerokie zastosowanie zarówno w życiu codziennym, jak i w różnych gałęziach przemysłu. W domach używane są przede wszystkim do mycia podłóg, powierzchni meblowych, kuchni oraz pozostałych powierzchni, w których zabrudzenia są trudne do usunięcia. Płyny do mycia naczyń, proszki i płyny do prania, a także środki do czyszczenia podłóg, kuchni i łazienek są powszechnie stosowane w codziennych czynnościach związanych z utrzymaniem czystości. Specjalistyczne płyny do mycia okien, działające na bazie spieniania powierzchni czyszczącej pozwalają na skuteczne usuwanie zabrudzeń, zacieków i smug z powierzchni szklanych.

W przemyśle detergenty mają szerokie zastosowanie w wielu sektorach gospodarki:

  • W przemyśle spożywczym detergentów używa się przede wszystkim do mycia sprzętu specjalistycznego i powierzchni w zakładach produkcyjnych, co jest kluczowe dla utrzymania odpowiedniej higieny i bezpieczeństwa produktów.
  • W przemyśle tekstylnym detergenty, których właściwości są przyjazne dla skóry służą do prania tkanin i odzieży na skalę przemysłową.
  • W sektorze motoryzacyjnym detergenty są wykorzystywane do mycia samochodów, odtłuszczania części i mycia silników, co jest niezbędne dla utrzymania ich w dobrym stanie technicznym.

Instytucje publiczne, takie jak szpitale i placówki medyczne, korzystają z detergentów do dezynfekcji i czyszczenia powierzchni, narzędzi medycznych i odzieży szpitalnej. Takie działanie ma na celu odpowiednie zapobieganie rozprzestrzenianiu się infekcji i utrzymaniu wysokiego standardu higieny wśród personelu i pacjentów.

Jak dopasować detergent do powierzchni?

Dopasowanie detergentu do konkretnej powierzchni jest kluczowe dla efektywnego czyszczenia oraz ochrony materiału. Proces wyboru odpowiedniego detergentu powinien uwzględniać następujące czynniki:

Rodzaj powierzchni

  1. Twarde powierzchnie:
  • Do czyszczenia płytek ceramicznych w kuchniach i łazienkach najlepiej używać detergentów o właściwościach odtłuszczających i dezynfekujących. Środki te powinny być bezpieczne dla szkliwionych powierzchni, aby uniknąć zarysowań.
  • Drewno i panele drewnopodobne: Powierzchnie drewniane wymagają łagodnych detergentów, które nie zawierają silnych substancji chemicznych mogących uszkodzić lakier lub strukturę drewna. Zaleca się używanie specjalistycznych płynów do drewna, które również nawilżają i chronią powierzchnię.
  • Kamień naturalny (marmur, granit i inne typy kamieni) – detergenty do kamienia naturalnego muszą być neutralne lub specjalnie przeznaczone do tego typu materiałów, aby zapobiec korozji, przebarwieniom i utracie blasku.
  1. Miękkie powierzchnie:
  • Detergenty do prania ubrań powinny być dostosowane do tkanin delikatnych lub uniwersalnych, które dobrze radzą sobie z większością tkanin.
  • Dywany i tapicerki: Do czyszczenia dywanów i tapicerek zalecamy używanie specjalnych środków, które skutecznie usuwają plamy, nie uszkadzając przy tym włókien dywanu lub innego miękkiego materiału. Detergenty te często zawierają enzymy, które rozkładają białka i tłuszcze.Rodzaj zabrudzenia
  • Do usuwania tłustych plam, takich jak oleje czy smary, najlepiej używać detergentów o właściwościach odtłuszczających, które zawierają silne surfaktanty.
  • Plamy z żywności, krwi, czy potu są najlepiej usuwane za pomocą detergentów zawierających enzymy proteolityczne, które rozkładają białka.
  • Kamień i osady z twardej wody wymagają użycia kwasowych detergentów, które skutecznie rozpuszczają osady spowodowane zbyt dużym zasoleniem lub wysokim stężeniem wapnia w wodzie.

Bezpieczeństwo i środowisko

  • Biodegradowalność: Wybierając detergenty, warto zwrócić uwagę na produkty biodegradowalne, które są bardziej przyjazne dla środowiska.
  • Hipoalergiczność: W przypadku osób z wrażliwą skórą lub alergiami, warto wybierać detergenty hipoalergiczne, pozbawione sztucznych barwników i zapachów.

Specjalne wymagania dotyczące detergentów

  • Dezynfekcja, której głównym wymogiem jest zachowanie wysokiego poziomu higieny, w miejscach takich jak szpitale czy kuchnie przemysłowe. Pamiętajmy, że w takich miejscach konieczne jest stosowanie detergentów z właściwościami dezynfekującymi powierzchnie.
  • Odporność chemiczna na niektóre powierzchnie, zwłaszcza w przemyśle, które mogą wymagać detergentów o specjalnych właściwościach chemicznych, odpornych na silne środki czyszczące.

Dopasowanie detergentu do powierzchni wymaga zrozumienia właściwości zarówno środka czyszczącego, jak i materiału, który ma być poddany działaniu detergentu. Staranny dobór odpowiedniego detergentu z gamy produktów nanomax® pozwala na skuteczne usuwanie zabrudzeń bez ryzyka uszkodzenia powierzchni.

Źródło: zpe.gov.pl

Wpływ detergentów na otoczenie i środowisko

Detergenty i środki czystości są bezpieczne pod warunkiem ich użytkowania oraz przechowywania zgodnie z instrukcjami znajdującymi się na etykiecie. Ich wpływ na otoczenie i środowisko uzależniony jest więc przede wszystkim od nas samych – naszej postawy wobec innych oraz planów. Z uwagi na różne zastosowania produkty takie mogą zawierać niebezpieczne składniki. Z tego względu na opakowaniu umieszcza się piktogramy bezpiecznego użytkowania.

Podstawa prawna:

  • Rozporządzenie (WE) Nr 648/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie detergentów (Dz. Urz. UE L Nr 104, str. 1, z późn. zm.)
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) Nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L Nr 353, str. 1, z późn. zm.)

Istotne znaczenie dla wpływu środków czystości na środowisko ma sposób ich produkcji, zastosowanie odnawialnych źródeł energii, utylizacja surowców i opakowań itp. Oznacza to, że w praktyce każdy producent może mieć inny wpływ na środowisko. W nanomax® wszystkie detergenty posiadają niezbędne oznaczenia. Niektóre z oznaczeń, które posiadać muszą produkty zawierające detergent przedstawione są na poniższym rysunku.

Źródło: Gov.pl

Wybierając produkty firmy nanomax® wspierasz programy edukacyjne oraz działania na rzecz upowszechniania wiedzy z zakresu właściwego postępowania z odpadami takimi jak segregacja i bezpieczeństwo.

Różnica pomiędzy detergentami standardowymi a ekologicznymi

Na rynku dostępne mamy zarówno detergenty standardowe, zawierające substancje aktywne oraz detergenty ekologiczne, które opierają się o substancje naturalne, często testowane także pod kątem hipoalergiczności. Detergenty standardowe są zazwyczaj produkowane z syntetycznych składników, takich jak surfaktanty, fosforany, chlor i inne chemikalia, które skutecznie usuwają zabrudzenia, ale mogą być szkodliwe dla środowiska i zdrowia jeśli zostaną niewłaściwie wykorzystane. Środki te często zawierają substancje zapachowe, barwniki i konserwanty, które mogą powodować alergie lub podrażnienia skóry.

Z kolei detergenty ekologiczne są tworzone z naturalnych, biodegradowalnych składników, takich jak roślinne surfaktanty, olejki eteryczne i naturalne enzymy. Nie zawierają fosforanów, chloru, sztucznych barwników ani syntetycznych zapachów, co sprawia, że są bardziej przyjazne dla środowiska i bezpieczniejsze dla zdrowia. Produkcja detergentów ekologicznych zazwyczaj wiąże się z mniejszym obciążeniem dla środowiska, a ich biodegradacja nie prowadzi do powstawania toksycznych produktów ubocznych.

Ekodetergenty mają specjalne oznaczenia, które z pewnością potwierdzają ich bezpieczeństwo dla środowiska i ułatwiają identyfikację na sklepowych półkach. Jednym z najbardziej znanych certyfikatów jest unijny Ecolabel. Produkty z tym oznaczeniem projektowane są w taki sposób, by podczas całego cyklu produkcyjnego (od pozyskania surowców, przez produkcję, pakowanie, transport, po wykorzystanie i utylizację) w jak najmniejszym stopniu oddziaływały na środowisko. Do innych ekologicznych certyfikatów przyznawanych naturalnym środkom czystości należą m.in: ICEA, EcoCert.

Podsumowanie

Właściwości detergentów oraz ich istota są głównym czynnikiem, na który decydujemy się podczas wyboru odpowiednich środków czyszczących do domu lub firmy. Podział detergentów, ich właściwości oraz rodzajów powierzchni, do których detergenty są stosowane mają realny wpływ na komfort czyszczenia różnego rodzaju powierzchni. Standardowe detergenty, zawierające syntetyczne składniki takie jak surfaktanty, fosforany i chlor, są skuteczne, ale mogą być szkodliwe dla środowiska i zdrowia. Ekologiczne detergenty bazują natomiast na naturalnych, biodegradowalnych składnikach. Wybór odpowiedniego detergentu zależy więc przede wszystkim od rodzaju powierzchni, rodzaju zabrudzenia oraz indywidualnych potrzeb i priorytetów użytkownika. Na naszej stronie https://nanomax.co/ dostępne są różnego rodzaju detergenty przeznaczone do stosowania w kuchni, łazience oraz innych pomieszczeniach. Zachęcamy do kontaktu drogą mailową lub telefoniczną.

Main Menu